Ҳифзи ҳуқуқ ва манфиатҳои кӯдакон яке аз масъалаҳои муҳими ҷомеаи муосир ба ҳисоб меравад. Кӯдакон ҳамчун ояндаи ҳар як давлат ва миллат ба ғамхорӣ, дастгирӣ ва тарбияи дуруст ниёз доранд. Бо мақсади баланд бардоштани таваҷҷуҳи ҷомеа ба масъалаҳои вобаста ба кӯдакон, ҳамасола 1 июн ҳамчун Рӯзи байналмилалии ҳифзи кӯдакон дар тамоми ҷаҳон таҷлил карда мешавад. Ин сана рамзи муҳаббат, ғамхорӣ ва эҳтиром нисбат ба насли наврас мебошад.

Рӯзи байналмилалии ҳифзи кӯдакон бори аввал соли 1950 ҷашн гирифта шуд. Пас аз Ҷанги дуюми ҷаҳон масъалаи ҳифзи кӯдакон ба яке аз масъалаҳои асосии ҷомеаи ҷаҳонӣ табдил ёфт, зеро миллионҳо кӯдакон аз ҷанг, гуруснагӣ ва бемориҳо зарар дида буданд. Аз ҳамин сабаб созмонҳои байналмилалӣ барои ҳифзи ҳуқуқи кӯдакон тадбирҳои махсус андешиданд. Мақсади асосии ин рӯз ҳифзи ҳуқуқи кӯдакон, таъмини шароити мусоиди зиндагӣ, таҳсил, саломатӣ ва рушди ҳамаҷонибаи онҳо мебошад. Имрӯз ин сана дар бисёр кишварҳои ҷаҳон бо баргузории чорабиниҳои фарҳангӣ, маърифатӣ ва хайриявӣ таҷлил мегардад.

Кӯдакон ҳуқуқ доранд, ки дар муҳити орому осуда зиндагӣ кунанд, таҳсил намоянд ва аз хизматрасониҳои тиббӣ истифода баранд. Созмони Милали Муттаҳид Конвенсия оид ба ҳуқуқи кӯдакро қабул намудааст, ки дар он ҳуқуқҳои асосии кӯдакон муайян гардидаанд. Аз ҷумла, ҳуқуқ ба зиндагӣ ва рушд, ҳуқуқ ба таҳсил, ҳуқуқ ба ҳифзи саломатӣ, ҳуқуқ ба озодӣ ва амният, инчунин ҳуқуқ ба ҳифз аз зӯроварӣ ва истисмор аз муҳимтарин ҳуқуқҳои кӯдакон ба шумор мераванд. Имрӯз аксари давлатҳо барои таъмини ин ҳуқуқҳо қонунҳо ва барномаҳои давлатӣ қабул намудаанд.

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон низ Рӯзи байналмилалии ҳифзи кӯдакон ҳамасола бо тантана таҷлил карда мешавад. Дар ин рӯз дар мактабҳо, кӯдакистонҳо, боғҳои фарҳангӣ ва марказҳои фароғатӣ барномаҳои гуногуни идона баргузор мегарданд. Барои кӯдакон консертҳо, озмунҳо, намоишҳои театрӣ ва бозиҳои шавқовар ташкил карда мешаванд. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба масъалаи ҳифзи кӯдакон аҳамияти махсус медиҳад. Дар кишвар барои беҳтар намудани шароити таҳсил ва зиндагии кӯдакон мактабҳо, кӯдакистонҳо ва марказҳои тиббӣ сохта мешаванд. Ҳамчунин барои дастгирии кӯдакони ятим ва оилаҳои ниёзманд барномаҳои иҷтимоӣ амалӣ мегарданд.

Дар баробари давлат, оила низ дар тарбияи кӯдакон нақши асосӣ дорад. Оила аввалин муҳити тарбиявии кӯдак ба ҳисоб меравад ва маҳз дар ҳамин муҳит кӯдак одоб, фарҳанг, эҳтиром ва меҳрубониро меомӯзад. Волидон бояд барои тарбияи ҷисмонӣ ва маънавии фарзандон диққати ҷиддӣ диҳанд. Ҷомеа низ дар рушди кӯдакон саҳми муҳим дорад. Муассисаҳои таълимӣ, ташкилотҳои ҷамъиятӣ ва воситаҳои ахбори омма метавонанд дар ташаккули ҷаҳонбинӣ ва маърифати кӯдакон таъсири мусбат расонанд.

Ҳамин тавр, Рӯзи байналмилалии ҳифзи кӯдакон на танҳо ҷашн, балки рамзи ғамхорӣ нисбат ба насли наврас мебошад. Кӯдакон ояндаи давлат ва ҷомеа ҳастанд, аз ин рӯ ҳифзи ҳуқуқ ва фароҳам овардани шароити мусоид барои рушди онҳо вазифаи муҳими ҳар як давлат ва ҷомеа ба шумор меравад. Танҳо бо тарбияи дуруст, дастгирӣ ва муҳайё намудани имкониятҳои зарурӣ метавон ҷомеаи солим ва пешрафтаро бунёд кард

Назарова Ф. О.-

ассистенти кафедраи беҳдошти муҳити зист