Абуалӣ ибни Сино - яке аз бузургтарин мутафаккирон ва донишмандони тамаддуни башарӣ ба ҳисоб меравад, ки осори илмии ӯ то имрӯз аҳамияти худро дар соҳаи тиб, фалсафа, табиатшиносӣ ва илмҳои гуманитарӣ нигоҳ доштаанд. Осори гаронбаҳои ӯ на танҳо барои халқҳои Шарқ, балки барои тамоми ҷаҳон ҳамчун манбаи муҳими дониш ва таҷрибаи илмӣ хизмат намудааст. Дар шароити муосир омӯзиш ва тарғиби мероси илмии Ибни Сино барои рушди илм, бахусус тибби миллӣ, аҳамияти бузург дорад. Абӯалӣ ибни Сино соли 980 дар деҳаи Афшанаи назди Бухоро ба дунё омада, аз овони ҷавонӣ ба омӯзиши илмҳои гуногун машғул гардид. Ӯ дар синни ҷавонӣ ҳамчун табиби донишманд шуҳрат пайдо намуда, ба дарборҳои амирон даъват мешуд. Асари машҳуртарини ӯ — «Ал-Қонун фи-т-тиб» («Қонуни тиб») дар тӯли чандин аср ҳамчун китоби асосии тиббӣ дар донишгоҳҳои Аврупо ва Шарқ истифода мешуд. Дар «Қонуни тиб» Ибни Сино масъалаҳои анатомия, физиология, бемориҳо, усулҳои ташхис, табобат ва пешгирии бемориҳоро ба таври муфассал шарҳ додааст. Ӯ аҳамияти тарзи ҳаёти солим, ғизои дуруст, гигиена ва мувозинати равониро ҳамчун омилҳои муҳими ҳифзи саломатӣ таъкид мекард. Бисёре аз ақидаҳои илмии ӯ баъдтар аз ҷониби илмҳои муосир тасдиқ гардиданд.

Яке аз хизматҳои бузурги Ибни Сино дар он аст, ки ӯ тибро ҳамчун илми мукаммал ва низомнок ташаккул дод. Ӯ усулҳои мушоҳида, таҳлил ва таҷрибаро дар амалияи тиббӣ истифода бурда, ба рушди тафаккури илмӣ замина гузошт. Ибни Сино бар он назар буд, ки табиб бояд на танҳо донишманд, балки инсондӯст, ахлоқманд ва масъулиятшинос бошад. Мероси илмии Ибни Сино имрӯз низ барои олимон ва муҳаққиқони тоҷик сарчашмаи илҳом мебошад. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон омӯзиш ва таҳқиқи осори ӯ дар муассисаҳои илмӣ ва таълимӣ ба роҳ монда шудааст. Аз ҷумла, Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино яке аз марказҳои муҳими омода намудани мутахассисони соҳаи тиб буда, номи ин мутафаккири бузургро бо ифтихор дорад. Олимони тоҷик низ дар рушди илмҳои тиб саҳми назаррас гузоштаанд. Дар солҳои истиқлолият тадқиқотҳои илмӣ дар самтҳои педиатрия, ҷарроҳӣ, кардиология, эпидемиология ва дигар бахшҳои тиб рушд намудаанд. Мутахассисони тоҷик дар омӯзиши бемориҳои сироятӣ, ҳифзи саломатии модару кӯдак, масъалаҳои экология ва таъсири омилҳои муҳити зист ба саломатӣ корҳои муҳими илмӣ анҷом медиҳанд.

Имрӯз давлат ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба рушди илм ва дастгирии олимон аҳамияти махсус медиҳанд. Қабули фармони Ҷоизаи байналмилалии Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи тиб далели равшани эҳтиром ба мероси илмии Ибни Сино ва ҳавасмандгардонии олимону муҳаққиқон мебошад. Ин иқдом барои таҳкими ҳамкориҳои байналмилалӣ, рушди илмҳои тиб ва баланд бардоштани нуфузи илми тоҷик дар арсаи ҷаҳонӣ мусоидат мекунад.

Хулоса, Абуалӣ ибни Сино на танҳо ифтихори миллати тоҷик, балки сарвати маънавии тамоми инсоният мебошад. Осори илмии ӯ имрӯз низ арзиши бузурги назариявӣ ва амалӣ доранд. Давом додани анъанаҳои илмии Ибни Сино ва рушди таҳқиқоти муосир вазифаи муҳими олимони тоҷик ба шумор меравад. Танҳо тавассути илм, маърифат ва эҳтиром ба мероси бузургони миллат метавон ҷомеаи пешрафта ва солимро бунёд намуд.

Азимова Ш.З

-ассистенти кафедраи бемориҳои кӯдаконаи №1

ба номи проф. Аминов Ҳ Ҷ