Дар зиндагии ҳар як муассиса одамоне ҳастанд, ки бо гузашти солҳо номи онҳо ба як қисми хотираи ҳамон муассиса табдил меёбад. Онҳо дигар танҳо корманд нестанд, балки чеҳраҳои шинохта, қаҳрамонони хотираҳо ва ҳатто қисме аз «таърихи зинда»-и коргоҳ мешаванд. Дар Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино низ чунин шахсиятҳо кам нестанд. Яке аз онҳо Бурҳонова Зебо Умроновна аст.

Зебо Умроновнаро дар Донишгоҳ ҳама мешиносанд. Барои баъзеҳо ӯ муовини декан оид ба корҳои тарбиявӣ буд, барои гурӯҳи дигар шахси масъул ва талабгор, барои донишҷӯён бошад ҳамзамон «нозири тартибот», «маслиҳатгари модарона» ва, агар бо забони шӯхӣ гӯем, шахсе буд, ки пайдо шуданаш дар саҳни Донишгоҳ фавран ба чанд нафар сабаби ба тартиб даровардани сару либос, ҳуҷҷатҳо ва ҳатто фикру хаёлҳо мешуд.

«Зебо Умроновна омад!»

Ин ҷумла барои худ як достони алоҳида буд.

Ҳамин ки аз дур чеҳраи шиноси ӯ намудор мешуд, баъзе донишҷӯён беихтиёр либосҳояшонро соз мекарданд. Рӯймолҳои ғайрирасмӣ, махсусан сиёҳу дигар рангҳои «аз тавсияҳои тарбиявӣ каме дур» дар як лаҳза ба сумкаҳо роҳ меёфтанд. Гӯё ягон амалиёти махсус оғоз шуда бошад!

Кураторони гурӯҳҳо бошанд, бо аз тиреза дидани Зебо Умроновна, эҳтимол аввалин фикрашон ин буд: «Журналҳои корҳои тарбиявӣ куҷоянд? Ҳуҷҷатҳо пур шудаанд? Нақша ҳаст? Ҳама чиз дар ҷояш ҳаст?»

Зеро медонистанд, ки Зебо Умроновна агар ба гурӯҳ ворид шавад, саволҳояш кам нестанд.

Аммо паси ин ҳама ҷиддият як шахсияти меҳрубон, дилсӯз ва ба тақдири донишҷӯву омӯзгор бетараф набуда пинҳон буд.

Субҳҳои барвақт, вақте ҳанӯз бисёриҳо ба кору таҳсил нарасида буданд, ӯ дар назди дарвозаи Донишгоҳ пайдо мешуд. Барои ӯ рӯзи корӣ аз ҳамон лаҳза оғоз меёфт. Назорати риояи тартиботи дохилидонишгоҳӣ, муносибати донишҷӯён ба либос, одоби муошират, тозагӣ ва интизом ҳамаи ин дар доираи масъулияти ӯ қарор дошт.

Баъзан як масъала бо ҷиддият ҳал мешуд, баъзан бо насиҳати модарона ва баъзан бо як шӯхии одии ӯ. Аммо натиҷа аксаран як буд: донишҷӯ мефаҳмид, ки тартибот танҳо талаботи маъмурият нест, балки як ҷузъи фарҳанги донишҷӯӣ ва эҳтиром ба Донишгоҳ мебошад.

Баъд аз дарвозаи Донишгоҳ, гӯё «марҳилаи дуюми санҷиш» оғоз мешуд. Зебо Умроновна кафедра ба кафедра мегашт. Тозагӣ, озодагӣ, вазъи ҳуҷраҳо, риояи тартибот, сару либоси донишҷӯён, муносибати кормандон аз назари ӯ дур намемонд.

Агар чизе мувофиқи талабот набошад, масъули он ҳатман аз ӯ мешунид.

Аммо имрӯз, баъди гузашти солҳо, бисёре аз онҳое, ки замоне аз омадани ӯ каме «тарс» доштанд, бо табассум ҳамон рӯзҳоро ба ёд меоранд. Зеро он тарс тарси сахтгирӣ набуд, балки тарси эҳтиром ба шахсе буд, ки кори худро ҷиддӣ мегирифт.

Зебо Умроновна аз ҷумлаи он кормандоне буд, ки масъулиятро танҳо ҳамчун вазифаи хизматӣ қабул намекард. Барои ӯ корҳои тарбиявӣ як масъулияти инсонӣ буд. Ӯ хуб медонист, ки донишҷӯи тиббӣ танҳо донишҳои касбӣ намеомӯзад. Ӯ бояд соҳиби фарҳанг, одоб, масъулият, ҳисси ватандӯстӣ ва эҳтиром ба ҷомеа низ бошад.

Аз ҳамин рӯ, чорабиниҳои донишгоҳӣ низ бе ҳузури ӯ гӯё як назоратчии асосии худро гум мекарданд. Дар ҳар чорабинӣ иштироку назорати ӯ ба назар мерасид. Касе саҳнаро омода мекард, касе донишҷӯёнро ҷамъ меовард, дигаре ҳуҷҷатҳоро месанҷид, аммо Зебо Умроновна ҳамаро медид.

Шояд маҳз ҳамин буд, ки ӯро метавон «назораткунандаи рақами 1»-и он солҳо номид.

Ва боз як лаҳзаи хандаовари хотирмон.

Тарси Зебо Умроновна баъзан аз деворҳои Донишгоҳ ҳам берун мерафт.

Рӯзона аз ӯ «тарсида», шаб мешуд. Шаб, вақте касе телевизорро гирён мекард, ногаҳон дар экран чеҳраи шиноси Зебо Умроновна пайдо мешуд. Аммо ин дафъа ӯ дар бораи тартиботи Донишгоҳ не, балки аз гиёҳҳои шифобахши Тоҷикистон, арзишҳои миллӣ, Истиқлоли давлатӣ, Ваҳдати миллӣ ва тарбияи ватандӯстии ҷавонон сухан мегуфт.

Онҳое, ки рӯзона ӯро дар Донишгоҳ дида буданд, шояд бо шӯхӣ мегуфтанд:

«Ин ҷо ҳам пайдо шуданд?!»

Албатта, ин ҳама шӯхист. Вале дар паси ин шӯхиҳо як ҳақиқати муҳим нуҳуфтааст. Зебо Умроновна шахсе буд, ки ба кори худ бо тамоми ҳастӣ муносибат мекард. Ӯ мехост донишҷӯ тарбия ёбад, муҳити Донишгоҳ ободу озода бошад, чорабинӣ дар сатҳи баланд гузарад ва номи Донишгоҳ ҳамеша бо эҳтиром ёд шавад.

Имрӯз аз он рӯзҳо се сол гузаштааст. Бурҳонова Зебо Умроновна бо сабаби вазъи саломатӣ ба нафақа баромадаанд. Аммо нафақа барои чунин одамон маънои аз хотираҳо рафтанро надорад.

Баръакс, вақте инсон солҳо бо одамон кор мекунад, ба тарбияи ҷавонон саҳм мегузорад, дар рушди муҳити корӣ нақш мегузорад ва бо масъулият номи худро дар хотири ҳамкорон мегузорад, ӯ ба як қисми таърихи муассиса табдил меёбад.

Имрӯз агар дар Донишгоҳ касе бо табассум бигӯяд: «Зебо Умроновна омад!», шояд касе дигар либосашро соз кунад, каси дигар журналро ҷустуҷӯ кунад ва донишҷӯе ба ёд оварад, ки рӯймоли сиёҳашро замоне зуд ба сумка пинҳон мекард. Онҳо хотираи рӯзҳои ҷавонӣ, солҳои донишҷӯӣ ва меҳнати содиқонаи як зани масъулиятшинос мебошанд.

Зеро одамонро баъди ба нафақа баромаданашон на вазифа ва на мансаб муайян мекунад. Онҳоро коре муайян мекунад, ки анҷом додаанд, муносибате, ки ба дигарон доштаанд ва осоре, ки аз худ гузоштаанд.

Меҳнати Зебо Умроновна низ чунин осор дорад.

Ӯ солҳои зиёд дар вазифаи муовини декани факултети тиббӣ оид ба корҳои тарбиявӣ фаъолият намуда, дар тарбияи насли ҷавони табибон саҳми худро гузошт. Шояд баъзе донишҷӯён он вақт сахтгирии ӯро дӯст намедоштанд, шояд баъзеҳо аз дидани ӯ либосҳояшонро ба тартиб меоварданд ва шояд кураторон бо дидани ӯ аввал журналҳои корҳои тарбиявиро мекофтанд. Аммо имрӯз ҳамаи онҳо бо некӣ аз ӯ ёд мекунанд.

Ва ин беҳтарин нишонаи арзиши меҳнати инсон аст.

35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон низ фурсати муносибест барои ёд кардани чунин фарзандони содиқи ҷомеа одамоне, ки солҳои беҳтарини умри худро ба меҳнат, тарбияи ҷавонон ва ободии муассиса бахшидаанд.

Истиқлол танҳо сохтмони роҳҳо, биноҳо ва корхонаҳо нест. Истиқлол пеш аз ҳама ба меҳнати одамон такя мекунад. Давлати соҳибистиқлолро инсонҳои масъулиятшинос, донишманд, ватандӯст ва содиқ месозанд. Ҳар касе, ки дар рушди ҷомеа бо виҷдон саҳм мегузорад, дар бунёди Тоҷикистони соҳибистиқлол ҳиссаи худро мегузорад.

Зебо Умроновна низ аз ҷумлаи ҳамин инсонҳост.

Имрӯз, дар арафаи ҷашни бузурги 35-солагии Истиқлоли давлатӣ, аз номи Раёсат ва Иттифоқи касабаи кормандони Донишгоҳ, Бурҳонова Зебо Умроновнаро самимона табрику муборакбод мегӯем.

Ба Шумо, Зебо Умроновнаи ҳамеша фаъолу масъулиятшинос, пеш аз ҳама, тани сиҳат, хотири ҷамъ, рӯзгори обод, умри дароз ва рӯзҳои пур аз шодиву нишот орзу менамоем. Бигзор фарзандон ва наберагонатон ҳамеша бо саломатӣ, саодат ва комёбиҳои худ боиси ифтихори Шумо бошанд.

Ва агар имрӯз касе дар роҳҳои Донишгоҳ бо табассум пурсад:

Зебо Умроновна омад?

Шояд ҷавоб чунин бошад:

Не, имрӯз дигар касеро ҷустуҷӯ намекунанд. Ӯ худ солҳо пеш омада, кори худро кардааст ва номи некашро дар хотираи мо гузоштааст.

Ин аст роҳи инсон аз меҳнати дирӯз то ифтихори имрӯз.

ШУЪБАИ ИТТИЛООТ ВА РОБИТА БО ҶОМЕА

---