Ҳар сол дар рӯзҳои 24-30 апрел дар ҷаҳон Ҳафтаи умумиҷаҳонии эмгузаронӣ баргузор мегардад. Мақсади ин ташаббуси Созмони ҷаҳонии тандурустӣ баланд бардоштани огоҳии ҷомеа дар бораи аҳаммияти эмгузаронӣ, таҳкими эътимод ба ваксинаҳо ва ҳифзи аҳолӣ аз бемориҳои пешгиришаванда мебошад. Шиори соли 2026 «Барои ҳар насл, ваксина кор мекунад» - ин ҳақиқатро таъкид мекунад, ки ваксинаҳо на танҳо кӯдакон, балки наврасон, калонсолон ва ҳатто наслҳои ояндаро муҳофизат менамоянд.

Эмгузаронӣ яке аз бузургтарин дастовардҳои тандурустии ҷамъиятӣ ба шумор меравад. Дар панҷ даҳсолаи охир ваксинаҳо зиёда аз 150 миллион ҳаётро наҷот додаанд. Онҳо имрӯз инсонро аз беш аз 30 беморӣ ва сироятҳои хавфнок муҳофизат мекунанд. Ба шарофати эмгузаронии густурда сатҳи зиндамонии кӯдакон дар ҷаҳон ба таври назаррас беҳтар гардида, дар коҳиши фавти ширхорагон низ саҳми бузург гузошта шудааст. Ин рақамҳо танҳо омор нестанд; онҳо ҳазорон оила, кӯдакони солим ва ҷомеаи устувортарро ифода мекунанд.

Аҳаммияти эмгузаронӣ танҳо ба синни навзодӣ маҳдуд намешавад. Дар солҳои аввали ҳаёт ваксинаҳо кӯдакро аз бемориҳое чун полиомиелит, сурхча, сулфаи кабуд, гепатити B ва ротавирус муҳофизат мекунанд. Дар давраи наврасӣ баъзе вояҳои тақвиятдиҳанда заруранд ва ҳамчунин ваксинаҳои нав, аз ҷумла зидди HPV, барои пешгирии бемориҳои вазнин аҳаммияти калон доранд. Дар давраи ҳомиладорӣ низ баъзе ваксинаҳои тавсияшаванда ба муҳофизати модар ва кӯдак мусоидат мекунанд, зеро антителаҳои муҳофизатӣ метавонанд ба тифл интиқол ёбанд.

Барои Ҷумҳурии Тоҷикистон низ масъалаи эмгузаронӣ аҳаммияти стратегии тандурустӣ дорад. Дар панҷ соли охир наздики 4,5 миллион кӯдак дар Тоҷикистон аз хизматрасониҳои босифати эмгузаронӣ бархурдор шудаанд. Ин дастовардҳо собит месозанд, ки низоми эмгузаронӣ дар кишвар самарабахш аст, аммо барои ҳифзи ин натиҷаҳо корҳои фаҳмондадиҳӣ ва дастрасии баробар ба хизматрасониҳо бояд пайваста идома ёбанд.

Яке аз қадамҳои муҳими солҳои охир дар Тоҷикистон ворид намудани ваксинаи зидди папилломавируси инсонӣ мебошад. Аз моҳи октябри соли 2025 ин ваксина ба тақвими миллии эмгузаронӣ ворид карда шуд ва барои духтарони синни 10-14 сола пешниҳод мегардад. Ин иқдом барои пешгирии саратони гарданаки бачадон аҳаммияти калон дорад ва намунаи он аст, ки эмгузаронӣ имрӯз на танҳо аз бемориҳои сироятии маъмулии кӯдакона, балки аз баъзе намудҳои саратон низ муҳофизат карда метавонад.

Ҳафтаи умумиҷаҳонии эмгузаронӣ ба мо хотиррасон мекунад, ки қарорҳои дуруст дар бораи саломатӣ бояд бар пояи маълумоти илмӣ гирифта шаванд. Ваксинаҳо дар асоси пажӯҳишҳои ҷиддии илмӣ таҳия, санҷида ва пайваста аз назари бехатарӣ ва самаранокӣ назорат мешаванд. Аз ин рӯ, эътимод ба манбаъҳои расмӣ, маслиҳати табибон ва риояи тақвими миллии эмгузаронӣ яке аз роҳҳои муҳими ҳифзи саломатии кӯдак, оила ва ҷомеа мебошад.

Пас, маънии асосии ин ҳафта равшан аст: эмгузаронӣ танҳо як тадбири тиббӣ нест, балки сармоягузорӣ ба ояндаи солим мебошад. Ҳар вояи саривақтӣ на танҳо як кӯдакро муҳофизат мекунад, балки барои амнияти санитарии тамоми ҷомеа саҳм мегузорад. Вақте ки мо кӯдаконро эм мекунем, дар асл саломатии наслҳои имрӯз ва фардоро муҳофизат менамоем.

Азимова Ш.З.-ассистенти кафедраи бемориҳои кӯдаконаи №1 ба номи профессор Аминов Ҳ.Ҷ