Истиқлоли давлатӣ барои ҳар як миллат на танҳо дастоварди сиёсӣ, балки оғози марҳилаи нави таърихӣ, асоси ташаккули давлатдории миллӣ ва заминаи таъмини рушди устувори ҷомеа мебошад. Ҷумҳурии Тоҷикистон дар зарфи сию панҷ соли соҳибистиқлолӣ роҳи пурпечутоб, вале пурифтихорро тай намуда, аз як давлати навистиқлол ба кишвари соҳибмақом, дорои сиёсати мустақил ва обрӯи байналмилалӣ табдил ёфт. Агар солҳои аввали истиқлол барои давлат давраи мушкилоти сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ маҳсуб мешуданд, имрӯз Тоҷикистон бо такя ба суботи сиёсӣ, ваҳдати миллӣ, сиёсати хирадмандона ва рушди пайгиронаи иқтисодӣ ба марҳилаи нави давлатсозӣ ворид гардидааст.

Таърихи истиқлоли Тоҷикистон собит месозад, ки давлат танҳо дар сурате метавонад рушди устувор дошта бошад, ки пояҳои сиёсӣ ва ҳуқуқии он мустаҳкам бошанд. Маҳз ҳамин омилҳо имкон доданд, ки дар солҳои аввали соҳибистиқлолӣ заминаҳои конститутсионии давлатдорӣ гузошта шаванд, Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардад, сохтори нави идоракунии давлатӣ ташаккул ёбад ва рукнҳои асосии давлатдории миллӣ мустаҳкам гарданд. Ин раванд барои ташкили мақомоти самараноки ҳокимияти давлатӣ, таъмини волоияти қонун ва ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои шаҳрвандон аҳаммияти калидӣ дошт.

Яке аз дастовардҳои муҳимтарини Тоҷикистон дар даврони истиқлол барқарорсозии сулҳу ваҳдати миллӣ мебошад. Таҷрибаи Тоҷикистон ҳамчун намунаи муваффақи ҳалли мусолиматомези низоъҳо имрӯз аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ эътироф гардидааст. Ваҳдати миллӣ на танҳо ба ҷанги шаҳрвандӣ хотима бахшид, балки заминаи воқеии рушди минбаъдаи иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангиро фароҳам овард. Бе суботи сиёсӣ ва ҳамдигарфаҳмии миллӣ татбиқи ягон барномаи стратегии давлатӣ имконнопазир буд. Аз ин рӯ, ваҳдати миллӣ ҳамчун сарвати бузургтарини давлат имрӯз низ яке аз арзишҳои муҳими сиёсати давлатӣ маҳсуб меёбад.

Дар сӣ панҷ соли истиқлол Тоҷикистон тавонист сиёсати хориҷии мустақил ва мутавозинро ташаккул диҳад. Ҷумҳурии Тоҷикистон имрӯз бо аксари кишварҳои ҷаҳон муносибатҳои дипломатӣ дошта, узви фаъоли созмонҳои бонуфузи байналмилалӣ мебошад. Сиёсати «дарҳои кушода», ки асоси муносибатҳои хориҷии кишварро ташкил медиҳад, имконият фароҳам овардааст, ки ҳамкориҳои иқтисодӣ, сармоягузорӣ, илмӣ ва фарҳангӣ бо давлатҳои гуногун густариш ёбанд. Мавқеи Тоҷикистон дар масъалаҳои глобалӣ, аз ҷумла истифодаи оқилонаи захираҳои об, мубориза бо тағйирёбии иқлим, ҳифзи муҳити зист ва рушди устувор, сол ба сол таҳким меёбад. Пешниҳодҳои байналмилалии Тоҷикистон дар соҳаи об аз ҷониби Созмони Милали Муттаҳид борҳо дастгирӣ гардида, нуфузи сиёсиву дипломатии кишварро боло бурдаанд.

Дар соҳаи иқтисод низ дастовардҳои назаррас ба даст омадаанд. Агар солҳои аввали истиқлол бо коҳиши истеҳсолот, бекорӣ ва мушкилоти иқтисодӣ тавсиф мешуданд, имрӯз иқтисоди миллӣ тадриҷан диверсификатсия гардида, соҳаҳои саноат, энергетика, нақлиёт, кишоварзӣ ва хизматрасонӣ рушд намудаанд. Амалӣ гардидани ҳадафҳои стратегии миллӣ, аз ҷумла таъмини истиқлолияти энергетикӣ, раҳоӣ аз бунбасти коммуникатсионӣ, таъмини амнияти озуқаворӣ ва саноатикунонии босуръати кишвар, симои иқтисодии Тоҷикистонро ба таври назаррас тағйир дод.

Дар солҳои соҳибистиқлолӣ инфрасохтори мамлакат низ рушди бесобиқа пайдо кард. Бунёди роҳҳои байналмилалӣ, нақбҳо, пулҳо, неругоҳҳои барқи обӣ, хатҳои интиқоли неруи барқ, муассисаҳои нави иҷтимоӣ ва истеҳсолӣ барои рушди иқтисоди миллӣ шароити мусоид фароҳам оварданд. Тоҷикистон имрӯз аз кишвари дорои мушкилоти коммуникатсионӣ ба давлати дорои шабакаҳои муосири нақлиётӣ табдил ёфта истодааст. Ин раванд имконият медиҳад, ки кишвар тадриҷан ба маркази муҳими транзитии минтақа мубаддал гардад.

Таваҷҷуҳи махсус ба рушди соҳаи иҷтимоӣ яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатӣ ба ҳисоб меравад. Дар давраи истиқлол садҳо муассисаҳои нави таълимӣ, томактабӣ, тандурустӣ, фарҳангӣ ва варзишӣ сохта шуда, шароити зиндагии аҳолӣ тадриҷан беҳтар гардид. Ислоҳоти низоми маориф ва тандурустӣ, рақамикунонии хизматрасониҳои давлатӣ, рушди технологияҳои иттилоотӣ ва дастгирии соҳибкорӣ аз ҷумлаи тадбирҳое мебошанд, ки ба баланд бардоштани сифати зиндагии шаҳрвандон мусоидат мекунанд.

Дар сиёсати давлатии Тоҷикистон масъалаи ҷавонон ҷойгоҳи махсус дорад. Ҷавонон ҳамчун неруи пешбарандаи ҷомеа ба маркази таваҷҷуҳи давлат қарор гирифтаанд. Барномаҳои давлатии дастгирии ҷавонон, рушди илм, навоварӣ, соҳибкорӣ ва варзиш барои ташаккули насли соҳибмаърифат ва ватандӯст мусоидат менамоянд. Ҳамзамон, таваҷҷуҳ ба рушди занон, баланд бардоштани нақши онҳо дар идоракунии давлатӣ ва фаъолияти иқтисодӣ нишон медиҳад, ки Тоҷикистон ба масъалаҳои баробарии имкониятҳо низ аҳаммияти ҷиддӣ медиҳад.

Дурнамои рушди Тоҷикистон бо татбиқи Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 ва ҳадафҳои дарозмуддати давлатӣ пайванди ногусастанӣ дорад. Рушди саноати муосир, иқтисоди сабз, энергетикаи тоза, рақамикунонии иқтисод, истифодаи технологияҳои инноватсионӣ, тақвияти иқтидори илмӣ ва баланд бардоштани сифати сармояи инсонӣ аз ҷумлаи самтҳое мебошанд, ки метавонанд рушди устувори кишварро дар солҳои оянда таъмин намоянд. Ҳамзамон, рушди минтақаҳо, дастгирии соҳибкории истеҳсолӣ, густариши иқтисоди содиротӣ ва баланд бардоштани рақобатпазирии маҳсулоти ватанӣ бояд ҳамчун самтҳои афзалиятнок боқӣ монанд.

Таҳлили таҷрибаи сию панҷ соли истиқлол нишон медиҳад, ки пешрафти Тоҷикистон пеш аз ҳама ба суботи сиёсӣ, ваҳдати миллӣ, сиёсати пайгиронаи давлат, ҳифзи манфиатҳои миллӣ ва иштироки фаъоли шаҳрвандон дар бунёди ҷомеаи демократӣ вобастагӣ дорад. Таърихи соҳибистиқлолӣ собит намудааст, ки маҳз муттаҳидии ҷомеа, эҳтиром ба қонун, рушди илму маориф, тақвияти иқтисоди миллӣ ва ҳифзи арзишҳои миллӣ метавонанд кафолати пешрафти минбаъдаи кишвар бошанд.

Имрӯз Тоҷикистон дар арафаи ҷашни сию панҷсолагии Истиқлоли давлатӣ бо ҳисси ифтихор аз дастовардҳои бадастомада ва масъулияти баланд нисбат ба оянда вориди марҳилаи нави рушд мегардад. Таҷрибаи солҳои соҳибистиқлолӣ нишон медиҳад, ки танҳо бо роҳи таҳкими давлатдории миллӣ, рушди иқтисоди рақобатпазир, густариши ҷомеаи донишбунёд, баланд бардоштани сатҳи маърифати сиёсӣ ва ватандӯстии шаҳрвандон метавон ҳадафҳои стратегии мамлакатро амалӣ намуд. Аз ин рӯ, ҷашни сию панҷсолагии Истиқлол на танҳо ҷамъбасти роҳи тайшуда, балки оғози марҳилаи нави пешрафт, навсозӣ ва таҳкими ҷойгоҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар низоми муносибатҳои байналмилалӣ мебошад.

Махсудова М. С.-мудири кафедраи биохимия